Binnen de vereniging hoor ik wel eens dat sommige eigenaren terughoudend zijn als het gaat om polijsten van de gelcoat. De angst dat hierbij door de gelcoat heen wordt gepolijst, wordt regelmatig genoemd. Deze voorzichtigheid is begrijpelijk, maar berust niet altijd op de juiste aannames. Een glad oppervlak blijkt in de praktijk juist langzamer te verouderen dan een ruw oppervlak.
Wat is gelcoat? Gelcoat is in feite niets anders dan polyesterhars met toegevoegde kleurstof en vormt de zichtbare buitenlaag van een polyester schip. Deze laag geeft het schip zijn kleur en glans en beschermt het onderliggende materiaal tegen invloeden van buitenaf.
Door langdurige blootstelling aan zonlicht, lucht en vervuiling veroudert het oppervlak van de gelcoat. Het wordt minder glad en verliest daardoor zijn glans. Dit proces verloopt geleidelijk en blijft vaak onopgemerkt totdat het verschil duidelijk zichtbaar wordt met bijvoorbeeld aangrenzende delen die meestal onder een canvascover zitten. Een ruw oppervlak houdt vuil en vocht langer vast, wat het verouderingsproces versnelt.
Een glad oppervlak glanst niet alleen mooier, het blijft ook schoner en is eenvoudiger te onderhouden. Water en vuil hechten zich minder snel, waardoor het oppervlak langer in goede conditie blijft. Glans is daarmee niet alleen een esthetisch doel, maar ook een praktische indicatie van een gezond oppervlak.
Sommige eigenaren stellen polijsten uit, door angst voor schade. Dat is jammer, want in de praktijk leidt dit er vaak toe dat het oppervlak steeds ruwer wordt. Wanneer er uiteindelijk toch wordt gepolijst, is vaak een intensievere behandeling nodig om weer hetzelfde resultaat te bereiken. Dat betekent in de praktijk juist dat er meer materiaalafname nodig is om het oppervlak weer mooi glad te krijgen. Regelmatig, licht onderhoud is juist vriendelijker voor de gelcoat dan langdurig niets doen.
Polijsten verwijdert een zeer dun laagje van het oppervlak, precies daar waar veroudering zichtbaar is. Hierdoor wordt het oppervlak weer glad en egaal. Wanneer dit met beleid gebeurt, blijft de hoeveelheid materiaal die wordt weggenomen beperkt en verantwoord.
Goed om te weten is dat Grand Banks jachten over het algemeen voorzien zijn van een relatief dikke laag gelcoat.
Na het polijsten is bescherming belangrijk. Een was of beschermlaag helpt om de invloed van zonlicht en vervuiling te beperken en verlengt het glansbehoud. Hierdoor is polijsten minder vaak nodig.
Polijsten hoeft geen vaste jaarlijkse handeling te zijn. Het juiste moment wordt bepaald door de staat van het oppervlak en het zichtbare glansverlies, niet door de kalender. Regelmatig reinigen en beschermen verlengt de tijd tussen polijstbehandelingen aanzienlijk.
Polijsten is geen bedreiging voor gelcoat, maar een hulpmiddel bij verstandig onderhoud. Een glad oppervlak veroudert langzamer dan een ruw oppervlak. Door met beleid te poetsen en te polijsten blijft zowel de uitstraling als de beschermende functie van de gelcoat langdurig behouden en vaart u trots rond met een Grand Banks die gemakkelijk schoon te houden is en mooi glanst.
Wist je dat ook vernis prima te polijsten is? Je verwijdert daarmee de kleinste stofdeeltjes en bereikt een nóg mooier hoogglans resultaat.
Wel eerst minimaal 1 à 2 weken laten uitharden. Het liefst nog langer. Zie ook mijn artikel over vernissen in het Jaarboek van 2025.
